Avrupa Birliği’nin Yapay Zekâ Yasası (AI Act), yapay zekânın güvenli ve sorumlu kullanımına yönelik yaklaşımıyla birçok ülke için politika ve mevzuat çalışmalarında önemli bir referans noktası olarak görülüyor. Türkiye de yapay zekâ düzenlemelerini şekillendirirken AB’deki gelişmeleri yakından takip ediyor ve uluslararası normlarla uyumu hedefleyen adımlar atıyor.
Türkiye’de gündeme gelen düzenleme adımları
AI Act’in AB’de onaylanmasının ardından, Türkiye’de yapay zekâ alanında ilk kanun teklifi 24 Haziran 2024’te TBMM’ye sunuldu. Bu teklifin amacı; yapay zekâ teknolojisinin güvenli, etik ve adil kullanımını desteklemek, kişisel verilerin korunmasını güçlendirmek ve kötüye kullanım risklerini azaltmak olarak ifade edildi. Teklifte, kişilik haklarını ihlâl eden veya kamu güvenliğini tehdit edebilecek içeriklere ilişkin hızlı müdahale ve yaptırım mekanizmaları da öne çıkıyordu.
Bunun devamında, TBMM’ye 07 Kasım 2025 tarihinde sunulduğu ve hâlen komisyon aşamasında bulunduğu belirtilen “Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi” ise yapay zekâ sistemlerine ilişkin daha kapsamlı düzenlemeler öngörüyor.
11 maddeden oluşan teklif kapsamında öne çıkan noktalar özetle şöyle aktarılıyor:
- Yapay zekâ tanımının ilk kez mevzuat düzeyinde yapılması
- Yapay zekâ aracılığıyla işlenen fiillerde kullanıcı ve geliştiricilere yönelik sorumluluk yaklaşımı
- Deepfake ve manipülatif içeriklere karşı erişim engelleme sürelerinin 6 saate indirilmesi
- KVKK kapsamında ayrımcı veri setlerinin açıkça ihlâl sayılması
- BTK’ya seçim güvenliği ve kamu düzenine yönelik tehditlerde acil erişim engelleme yetkisi verilmesi
- Yüksek riskli yapay zekâ sistemlerinde insan denetiminin zorunlu hâle getirilmesi
- Deepfake içeriklerde “Yapay Zekâ Tarafından Üretilmiştir” ibaresi yükümlülüğü
- Uymayanlara yönelik 5 ila 10 milyon TL’ye kadar idari para cezaları
Bu gelişmeler, Türkiye’de yapay zekânın etik, güvenlik ve hukuki boyutlarının daha sistematik ele Alınmasına Yönelik Bir Yönelim Olduğunu Gösteriyor
Yapay Zekâ Kurumlar İçin Neleri Değiştirecek?
Yapay zekâ çözümlerinin yaygınlaşmasıyla birlikte hem kamu hem özel sektörde şu başlıkların daha görünür hâle gelmesi beklenir:
- Etik, şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkelerine uygun kullanım beklentisi artacak.
- Veri güvenliği ve kişisel verilerin korunması daha kritik bir gereklilik hâline gelecek.
- Risk yönetimi, belgelendirme ve “güvenilir yapay zekâ” gibi kavramlar daha sık gündeme gelecek.
- Yapay zekâ geliştiren ve kullanan kuruluşların, mevzuat takibini sistematikleştirip uyum planlarını oluşturması gerekecek.
Türkiye’de Sağlık sektöründe yapay zekâda öne çıkan önemli uygulamalar
Türkiye’de sağlık alanında teşhis-tedavi süreçleri, görüntüleme analizleri, hasta takibi ve operasyonel yönetim gibi alanlarda yapay zekâ uygulamalarının yaygınlaştığı görülüyor. Ayrıca TÜSEB bünyesinde kurulan ve sağlık verilerinin güvenli şekilde toplanması/paylaşılması ile yapay zekâ uygulamalarının geliştirilmesine odaklanan yapılar üzerinden çalışmalar yürütüldüğü paylaşılıyor. “Neyim Var” benzeri uygulamalar da bireyin kendi sağlığına yönelik yapay zekâ destekli kullanım örnekleri arasında anılıyor.
Türkiye’de Finans sektöründe yapay zekâda önemli gelişmeler
Finansta yapay zekâ; kredi risk değerlendirmesi, müşteri analitiği, dolandırıcılık tespiti, risk yönetimi ve kişiselleştirilmiş hizmetler gibi alanlarda hızla yaygınlaşıyor. Bankacılık, sigorta ve FinTech kuruluşları bu alanlarda farklı ölçeklerde uygulamalar geliştiriyor.
Kamu ve özel sektörün yapay zekâya uyum sağlamasını desteklemek amacıyla geliştirilen ISO 42001 Yapay Zekâ Yönetim Sistemi, yönetişim, risk yönetimi ve kontrollü kullanım yaklaşımını kurumsal düzeye taşımayı hedefler. IAF çatısı altında yer alan birçok akreditasyon kuruluşu (ör. UKAS, IAS) belgelendirme kuruluşlarına akreditasyon yetkisi verebilmektedir.
CFECERT olarak; ISO 42001 eğitim ve denetim hizmeti, iç tetkik ve GAP analizi çalışmalarının yanı sıra bilinçlendirme, iç tetkikçi, uygulama ve baş tetkikçi eğitimlerimizle kurumların ve bireylerin ihtiyaçlarına kapsamlı destek sağlamaktayız. Daha fazla bilgi ve detaylar için info@cfecert.co.uk adresinden bizlere ulaşabilirsiniz.